Словы ад мамы. “У мяне ж вы малыя…”
Помню летні дзень, спякотны, мы вяртаемся грыбоў. Набралі мала – мама пабачыла, што я стаміўся, то павярнулі назад. І вось амаль на выхадзе з лесу недалёка ад дарогі стаіць кошык. А ім – напалову грыбоў! Мае вочы зайздросна блішчаць: як іх не забраць, калі няма нікога побач? Згубіў нейкі дзівак! – мам, як мы іх пакінем? Нехта ж згубіў іх, цяпер не мы, дык іншы хто забярэ! – няхай і забярэ. А мне навошта? У мяне вы малыя… Сказаныя мамай словы прагучалі мякка, але так, што было зразумела: мама іначай не паступіць. Дарэчы, яна заўсёды, калі хацела сказаць так, каб болей не пыталіся і не ўгаворвалі, казала неяк вельмі мякка, ціха – і адначасова цвёрда, пераканана. Тлумачэнне для мяне на той час, чаму мама не стала браць некім забытыя грыбы ў кошыку, было абсалютна незразумелым. Ну і што, што мы – малыя? Дык тым больш, дзецям малым і трэба…
|
|
|
Словы ад мамы. “Пападзеш на гадзіну…”
Не магу прыпомніць таго моманту, каб мама некалі каго кляла. Так, як клялі іншы раз вясковыя бабы: ці то мужа за п’яны грэх, ці то суседку, з якой пасварыліся. Адзінае, што чуў ад яе ў тых выпадках, за якімі традыцыйна гучала пракляцце: “А каб на цябе…” А вось што менавіта “каб на цябе” – мама не дагаворвала. Іншы раз і бацьку, калі той пачынаў крычаць на курэй, што паразграбалі грады: “А каб вы ўсе паперадохлі!”, мама спыняла: “Не кляні!”.
|
|
|
Мама і...
Мама і дапамога Так атрымалася – багатымі мы не былі. Звычайная вясковая сям’я, праца ў калгасе, чацвёра дзяцей. Ажаніўся брат, а яго жонкі бацькі – нам не роўня. Куды заможней жылі, то і дапамагалі сваёй дачцэ грашыма куды больш ды рэчы дарылі куды даражэй. Стаў брат будаваць кватэру, вядомая справа – прыехаў да маці па грошы. Пагаварылі трохі, сказаў брат, якую суму выдзелілі бацькі яго жонкі. Мама памаўчала крыху і сказала: – А ў мяне столькі няма. Колькі змагу – столькі і дам.
|
|
|
Праклятыя
Пачакай хвілінку, прыпалю… Ды ведаю, што толькі палілі, ды звычка такая… Ці гэта горад вінаваты – як выйшаў на вуліцу, так і цягне запаліць. Не магу па вуліцах без цыгарэты… Што ты пытаў? Ці люблю я горад? Шчыра табе адказаць? Дык вось: плявацца мне хочацца, калі нехта сябе ў грудзі б’е: "Люблю наш горад!". Лухта ўсё гэта. Горад – гэтае месца. Вось ёсць месцы, якія я не дакладна не люблю. Балхаш, напрыклад. Або Джэзказган. Гарады такія, у Казахстане. Для мяне гэтыя гарады – гэта спёка і смага, сухасць і бруд. Дым завадскіх труб і смак медзі ў роце. …Я ж тут не нарадзіўся. Вось тая вёсачка невялікая, у якой сягоння пяць цёплых хат засталося – там мне ўтульна. Не, не ўтульна нават. Інакш… Спакойна! Я там як абаронены. Тымі самымі двума шэрагамі напаўжывых хат з бярозкамі–ліпамі ў дварах, згнілымі платамі.
|
|
|
Такая цёплая Радаўніца
Я ўзненавідзеў мабільнікі.
Было так цёпла – мо цяплейшая з усіх была Радаўніца гэтага года. Прыехаў брат, я прыехаў, сястра ажно з Чувашыі са сваімі сынам і нявесткай. Лазню напалілі, гэткая пара была! Сядзелі за вялікім сталом – так было цёпла, утульна, так свяціліся шчасцем бацькавы вочы.
|
|
|
Мама
Я быў тады. Была мама. Мама размаўляла са мной: супакойвала, угаворвала, суцяшала. Бо я быў неспакойны. Мама гаварыла словамі, звярталася да мяне думкамі, імкнулася данесці да мяне сваю пяшчоту і любоў сялянскімі струджанымі рукамі. А я не чуў маму.
|
|
|
|